حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
62
خواص الأشياء ( فارسى )
و افتيمون از هريك دو درم ، اسطوخودّوس و بسفايج و تربد از هريك پنج مثقال ، غاريقون سه درم ، حجر لله اترود « 1 » و حجر ارمنى مغسول از هريك دو درم و نيم ، سقمونياى مشوى كرده سه درم ، كوفته و بيخته با صد و پنجاه درم عسل بسرشند . شربتى پنج درم يا هفت درم شايد . معجون بزورى : به جهت قوّت باه نظير ندارد ؛ صنعت آن : تخم كرز و تخم شلغم و تخم اسپست و تخم هليون و حبّ صنوبر و حبّ الزّلم و فلفل و بهمنين و بوزيدان و تودرى سفيد و قرفه و لسان العصافير و دارفلفل و زنجبيل و قسط و شقاقل و تخم پياز ، جملگى مساوى كوفته و بيخته ، با سه مقدار عسل بسرشند . شربتى دو مثقال نافع بود . معجون نانخواه : معده را پاك كند و اشتها بازديد كند و باه را قوّت دهد و نعوظ تمام آورد و قضيب سخت كند ؛ صنعت آن : سعتر جبلى و زوفا و نانخواه و نعناع و شونيز و زيرهء كرمانى و زيرهء عراقى از هريك پنج مثقال ، رازيانه و انيسون و وج و زنجبيل و بسباسه و جوزبوّا و تخم كرفس از هريك سه مثقال ، حاشا دو مثقال ، كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند و به كار دارند . معجون مسيح : درد پشت و گرده و درد پا را سود دهد و قوّت باه بدهد و معده را پاك كند از اخلاط بد و موى را نگاه دارد كه دير سفيد شود . سودا را ببرد و درد مفاجات ، و در مجامعت فعلى عجب پيدا كند ؛ صنعت آن : ورق گل سرخ و عاقرقرحا و سعد هندى و قرنفل و سنبل و مصطكى و زرنباد و زعفران و قاقلهء كبار و صغار و جوزبوّا ، مساوى كوفته و بيخته ، جزو اعظم خوب سى مثقال ، عسل سه وزن ادويه ، و از ترشى و سفيدى احتراز بايد كرد . غذا كباب و قليه و پيازه و زردهء نيمبرشت بايد . معجون غياثى : بوى دهان خوش كند و اشتهاى طعام پيدا كند و وقت خوش كند و در مجامعت ذوقى عظيم پيدا كند و فرح پيدا كند و نشاط افزون كند و حافظه « 2 » نگاه دارد و منى زياده كند ؛ صنعت آن : زعفران و بزر البنج و عاقرقرحا و فرفيون و خولنجان و قاقلهء كبار و صغار و دارفلفل و جند بيدستر از هريك دينارى ، كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند . معجون شهريارى : درد گرده ببرد و قوّت و شهوت پيدا كند ؛ صنعت آن : قرفه و قرنفل و
--> ( 1 ) . س : كذا ؛ يافت نشد . ( 2 ) . س : حفظ .